Những yếu tố khiến que thử đường huyết cho kết quả sai lệch
Theo dõi đường huyết tại nhà là thói quen cần thiết đối với người mắc đái tháo đường, người tiền đái tháo đường hoặc những người cần kiểm soát đường huyết thường xuyên. Tuy nhiên, không ít người gặp tình huống kết quả đo thay đổi bất thường dù chế độ ăn uống và sinh hoạt gần như không thay đổi. Điều này khiến nhiều người nghi ngờ máy đo bị hỏng hoặc kết quả không đáng tin cậy.
Thực tế, ngoài máy đo đường huyết, que thử đường huyết cũng là yếu tố quyết định đến độ chính xác của mỗi lần đo. Nếu que thử được bảo quản không đúng cách, sử dụng sai quy trình hoặc đã bị ảnh hưởng bởi môi trường, kết quả có thể sai lệch so với thực tế.
Hiểu rõ những yếu tố ảnh hưởng đến que thử sẽ giúp người dùng hạn chế sai số, theo dõi đường huyết hiệu quả hơn và tránh những lo lắng không cần thiết.
I. Vai trò của que thử đường huyết
Nhiều người thường quan tâm đến chất lượng của máy đo nhưng lại ít chú ý đến que thử. Thực tế, que thử là nơi trực tiếp diễn ra phản ứng hóa học để xác định nồng độ glucose trong máu.
Khi giọt máu được đưa vào đầu que, các enzyme và chất phản ứng sẽ nhận diện glucose rồi tạo ra tín hiệu điện. Máy đo sẽ tiếp nhận tín hiệu này, tính toán và hiển thị kết quả trên màn hình. Vì vậy, nếu que thử không còn đảm bảo chất lượng, máy đo hiện đại đến đâu cũng khó cho kết quả chính xác.
Đây cũng là lý do mỗi que thử chỉ sử dụng một lần. Sau khi phản ứng hóa học đã diễn ra, que thử không còn khả năng cho kết quả đáng tin cậy nếu tiếp tục sử dụng.
II. Những yếu tố khiến que thử đường huyết cho kết quả sai lệch
1. Que thử hết hạn sử dụng
Mỗi hộp que thử đều có hạn sử dụng được nhà sản xuất kiểm nghiệm và công bố. Sau thời điểm này, các enzyme trên que có thể giảm hoạt tính, làm ảnh hưởng đến khả năng phản ứng với glucose trong máu.
Nhiều người vẫn sử dụng que thử đã hết hạn vì thấy hình thức bên ngoài không thay đổi. Tuy nhiên, chất lượng của que không thể đánh giá bằng mắt thường. Kết quả đo có thể cao hoặc thấp hơn thực tế, từ đó ảnh hưởng đến việc theo dõi đường huyết.
Để đảm bảo độ chính xác, hãy kiểm tra hạn sử dụng trước mỗi lần dùng và thay hộp que mới khi cần.
2. Bảo quản không đúng cách
Que thử rất nhạy cảm với nhiệt độ, độ ẩm và ánh sáng. Nếu để ở nơi có nhiệt độ cao, môi trường ẩm hoặc dưới ánh nắng trực tiếp trong thời gian dài, các chất phản ứng bên trong có thể bị suy giảm chất lượng.
Một sai lầm khác là mở nắp hộp quá lâu hoặc quên đóng kín sau khi lấy que. Khi tiếp xúc với không khí và hơi ẩm, que thử có thể giảm độ ổn định, dẫn đến kết quả đo không còn chính xác như ban đầu.
Người dùng nên bảo quản que thử trong hộp gốc, đặt ở nơi khô ráo, thoáng mát và luôn đậy kín nắp ngay sau khi sử dụng.
3. Sử dụng sai loại que thử
Không phải loại que thử nào cũng có thể sử dụng cho mọi máy đo đường huyết. Mỗi dòng máy đều được thiết kế để hoạt động với loại que tương thích nhằm đảm bảo độ chính xác của kết quả.
Nếu sử dụng sai loại que, máy có thể báo lỗi, không nhận que hoặc hiển thị kết quả không đúng. Vì vậy, trước khi mua que thử mới, người dùng nên kiểm tra kỹ loại máy đang sử dụng và lựa chọn đúng sản phẩm tương thích.
4. Tay bẩn hoặc còn ướt khi lấy máu
Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến nhưng thường bị bỏ qua.
Nếu đầu ngón tay còn dính thực phẩm, đồ uống có đường hoặc các chất bẩn khác, lượng glucose trên bề mặt da có thể làm kết quả đo cao hơn thực tế. Ngược lại, nếu tay còn ướt sau khi rửa, nước có thể làm loãng giọt máu và khiến kết quả thấp hơn.
Trước mỗi lần đo, hãy rửa tay bằng xà phòng, lau khô hoàn toàn và chỉ lấy máu khi đầu ngón tay đã sạch.
5. Lượng máu không đủ
Mỗi que thử đều cần một lượng máu tối thiểu để phản ứng hóa học diễn ra đầy đủ. Nếu lượng máu quá ít hoặc chưa phủ kín vùng nhận mẫu, máy có thể báo lỗi hoặc hiển thị kết quả không chính xác.
Ngoài ra, việc bóp đầu ngón tay quá mạnh để lấy máu cũng không được khuyến khích. Dịch mô có thể lẫn vào mẫu máu, ảnh hưởng đến độ chính xác của kết quả đo.
6. Que thử bị hư hỏng hoặc nhiễm bẩn
Que thử bị cong, gãy, trầy xước hoặc rơi xuống nơi có bụi bẩn đều có thể ảnh hưởng đến khả năng hoạt động. Bên cạnh đó, việc chạm tay trực tiếp vào vùng phản ứng của que cũng làm tăng nguy cơ nhiễm bẩn.
Nếu phát hiện que có dấu hiệu bất thường hoặc bao bì bị rách, người dùng nên bỏ que đó và sử dụng que mới để đảm bảo kết quả đáng tin cậy.
7. Điều kiện môi trường không phù hợp
Máy đo và que thử đều được thiết kế để hoạt động trong một khoảng nhiệt độ nhất định. Nếu sử dụng trong môi trường quá nóng hoặc quá lạnh, phản ứng trên que thử có thể bị ảnh hưởng, dẫn đến sai số.
Do đó, không nên để máy và que thử trong ô tô dưới trời nắng, gần nguồn nhiệt hoặc ở nơi có độ ẩm cao. Khi vừa mang thiết bị từ môi trường lạnh vào phòng, nên chờ một thời gian để thiết bị ổn định trước khi đo.
III. Dấu hiệu cho thấy kết quả đo có thể chưa chính xác
Không phải mọi kết quả bất thường đều phản ánh đúng tình trạng đường huyết. Người dùng nên xem xét lại quá trình đo nếu gặp một trong những trường hợp sau:
- Kết quả chênh lệch quá nhiều giữa hai lần đo liên tiếp.
- Chỉ số không phù hợp với triệu chứng của cơ thể.
- Máy thường xuyên báo lỗi khi sử dụng que thử mới.
- Đường huyết thay đổi bất thường dù chế độ ăn uống và sinh hoạt không có nhiều khác biệt.
Nếu tình trạng này lặp lại nhiều lần, hãy kiểm tra lại máy đo, que thử và thao tác sử dụng. Trong trường hợp cần thiết, nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra bằng phương pháp xét nghiệm.
IV. Cách sử dụng và bảo quản que thử đúng cách
Để hạn chế sai số, người dùng nên bảo quản que thử trong hộp gốc, đặt ở nơi khô ráo và tránh ánh nắng trực tiếp. Sau khi lấy que, cần đóng kín nắp hộp ngay để hạn chế hơi ẩm xâm nhập.
Trước mỗi lần đo, hãy kiểm tra hạn sử dụng của que thử và chỉ sử dụng loại que tương thích với máy đo. Đồng thời, nên rửa tay sạch, lau khô hoàn toàn và lấy đủ lượng máu theo hướng dẫn.
Việc tuân thủ đúng các bước sử dụng không chỉ giúp kết quả đo chính xác hơn mà còn kéo dài tuổi thọ của máy và giảm lãng phí que thử.
Kết luận
Que thử đường huyết là một trong những yếu tố quan trọng quyết định độ chính xác của kết quả đo. Những sai sót như sử dụng que hết hạn, bảo quản không đúng cách, dùng sai loại que hoặc thao tác chưa đúng đều có thể làm thay đổi kết quả.
Để theo dõi đường huyết hiệu quả, người dùng cần lựa chọn que thử phù hợp, bảo quản đúng hướng dẫn và thực hiện phép đo đúng quy trình. Khi kết quả bất thường xuất hiện nhiều lần hoặc không phù hợp với tình trạng sức khỏe, nên kiểm tra lại thiết bị và tham khảo ý kiến của nhân viên y tế để được tư vấn kịp thời.
Bài viết liên quan:
