Vì sao đo đường huyết tại nhà và ở bệnh viện có kết quả khác nhau?
Đo đường huyết là cách giúp theo dõi lượng glucose trong máu và hỗ trợ kiểm soát bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, nhiều người nhận thấy kết quả đo tại nhà và kết quả xét nghiệm ở bệnh viện không hoàn toàn giống nhau. Điều này khiến không ít người lo lắng rằng máy đo hoặc que thử đang gặp vấn đề.
Máy đo đường huyết tại nhà sử dụng một giọt máu mao mạch lấy từ đầu ngón tay. Kết quả được hiển thị sau vài giây nhờ phản ứng giữa máu và que thử. Tại bệnh viện, mẫu máu thường được lấy từ tĩnh mạch và phân tích bằng hệ thống xét nghiệm sinh hóa. Thiết bị xét nghiệm được kiểm chuẩn định kỳ và sử dụng cho mục đích chẩn đoán hoặc theo dõi điều trị. Do sử dụng hai phương pháp khác nhau nên kết quả không phải lúc nào cũng trùng khớp hoàn toàn.
Thực tế, sự chênh lệch nhỏ giữa hai kết quả là điều bình thường. Nguyên nhân có thể đến từ phương pháp đo, thời điểm lấy mẫu hoặc cách sử dụng thiết bị. Hiểu rõ những yếu tố này sẽ giúp bạn theo dõi đường huyết chính xác và hiệu quả hơn.
I. Những nguyên nhân khiến kết quả đo khác nhau
1. Khác biệt giữa máu mao mạch và máu tĩnh mạch
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất khiến kết quả đo tại nhà và tại bệnh viện có sự chênh lệch.
Máy đo đường huyết cá nhân sử dụng máu mao mạch lấy từ đầu ngón tay, trong khi bệnh viện thường sử dụng máu tĩnh mạch. Hai loại mẫu máu này có đặc điểm sinh lý khác nhau nên nồng độ glucose cũng không hoàn toàn giống nhau, đặc biệt sau bữa ăn.
Sau khi ăn, glucose được hấp thu từ ruột vào máu và lưu thông đến các mô. Máu mao mạch phản ánh quá trình này nhanh hơn nên chỉ số đường huyết thường cao hơn máu tĩnh mạch trong cùng thời điểm. Khi đo lúc đói hoặc khi đường huyết ổn định, sự chênh lệch thường nhỏ hơn.
Đây là khác biệt sinh lý bình thường và đã được các nhà sản xuất tính đến khi phát triển máy đo đường huyết. Vì vậy, người dùng không nên kỳ vọng hai kết quả sẽ giống hệt nhau.
2. Thời điểm đo không giống nhau
Đường huyết luôn thay đổi trong suốt cả ngày. Chỉ số này chịu ảnh hưởng bởi bữa ăn, vận động, giấc ngủ, căng thẳng và nhiều yếu tố khác.
Ví dụ, nếu bạn đo đường huyết tại nhà trước bữa sáng nhưng đến bệnh viện lấy máu sau khi đã ăn hoặc cách đó vài giờ, kết quả chắc chắn sẽ có sự khác biệt. Tương tự, vận động mạnh, thức khuya, sốt hoặc nhiễm trùng cũng có thể làm đường huyết tăng hoặc giảm tạm thời.
Để so sánh kết quả giữa hai lần đo, nên thực hiện trong điều kiện tương tự về thời gian, chế độ ăn và mức độ hoạt động. Điều này sẽ giúp hạn chế sự chênh lệch do các yếu tố bên ngoài.
3. Sai số của máy đo đường huyết
Máy đo đường huyết cá nhân được thiết kế để theo dõi đường huyết hằng ngày, không phải để thay thế hoàn toàn các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm. Vì vậy, thiết bị luôn có một mức sai số cho phép theo tiêu chuẩn chất lượng quốc tế.
Trong thực tế, một mức chênh lệch nhỏ giữa máy đo tại nhà và kết quả xét nghiệm là điều bình thường. Điều quan trọng không phải là hai con số phải giống nhau tuyệt đối, mà là kết quả phản ánh đúng xu hướng thay đổi của đường huyết theo thời gian.
Nếu các chỉ số đo tại nhà ổn định, phù hợp với tình trạng sức khỏe và không có dấu hiệu bất thường, người dùng có thể yên tâm tiếp tục theo dõi theo hướng dẫn của bác sĩ.
4. Cách sử dụng que thử
Que thử là bộ phận ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác của kết quả đo. Bên trong que thử chứa các enzyme và chất phản ứng rất nhạy cảm với nhiệt độ, độ ẩm và điều kiện bảo quản.
Nếu que thử hết hạn, để hở nắp quá lâu hoặc bảo quản ở nơi nóng ẩm, chất lượng que có thể giảm và làm sai lệch kết quả. Ngoài ra, việc sử dụng que thử không tương thích với máy đo cũng có thể khiến thiết bị báo lỗi hoặc hiển thị kết quả không chính xác.
Để đảm bảo độ tin cậy, người dùng nên kiểm tra hạn sử dụng, đóng kín nắp hộp ngay sau khi lấy que và chỉ sử dụng đúng loại que thử dành cho máy đang dùng.
5. Thao tác đo chưa đúng
Một số sai sót trong quá trình đo cũng có thể làm thay đổi kết quả.
Nếu tay còn dính thức ăn hoặc đồ uống có đường, lượng đường trên da có thể hòa lẫn vào giọt máu và làm chỉ số cao hơn thực tế. Ngược lại, nếu tay còn ướt sau khi rửa, giọt máu có thể bị pha loãng khiến kết quả thấp hơn.
Ngoài ra, việc bóp đầu ngón tay quá mạnh, lấy không đủ lượng máu hoặc sử dụng que thử không đúng cách cũng ảnh hưởng đến độ chính xác của phép đo. Vì vậy, người dùng nên đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và thực hiện đúng các bước được khuyến cáo.
II. Khi nào nên tin kết quả đo tại nhà?
Máy đo đường huyết tại nhà là công cụ hỗ trợ theo dõi sức khỏe hằng ngày và được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới. Nếu máy hoạt động bình thường, que thử còn hạn sử dụng và người dùng thực hiện đúng quy trình, kết quả đo có giá trị tham khảo đáng tin cậy.
Thay vì quá chú ý đến một con số đơn lẻ, người bệnh nên theo dõi xu hướng thay đổi của đường huyết trong nhiều ngày liên tiếp. Đây là thông tin quan trọng giúp bác sĩ đánh giá hiệu quả điều trị và điều chỉnh chế độ ăn uống, luyện tập hoặc sử dụng thuốc khi cần thiết.
Trong trường hợp kết quả đo quá cao hoặc quá thấp, không phù hợp với triệu chứng thực tế, hoặc máy liên tục báo lỗi, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra và đối chiếu bằng xét nghiệm.
III. Cách giúp kết quả đo đường huyết chính xác hơn
Để hạn chế sai số, người dùng nên rửa tay bằng xà phòng và lau khô hoàn toàn trước khi lấy máu. Đây là bước đơn giản nhưng giúp tránh ảnh hưởng từ bụi bẩn hoặc đường còn bám trên da.
Bên cạnh đó, hãy sử dụng đúng loại que thử tương thích với máy, kiểm tra hạn sử dụng và bảo quản que theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Không nên để hộp que thử mở quá lâu hoặc bảo quản ở nơi có nhiệt độ và độ ẩm cao.
Việc đo đường huyết vào cùng một thời điểm mỗi ngày cũng giúp dễ dàng theo dõi sự thay đổi của chỉ số. Người bệnh nên ghi lại kết quả sau mỗi lần đo để bác sĩ có thêm cơ sở đánh giá tình trạng kiểm soát đường huyết trong từng giai đoạn.
Kết luận
Kết quả đo đường huyết tại nhà và tại bệnh viện có thể khác nhau do sự khác biệt về loại mẫu máu, thời điểm đo, sai số của thiết bị cũng như cách sử dụng máy và que thử. Trong hầu hết trường hợp, mức chênh lệch nhỏ là hoàn toàn bình thường và không phản ánh việc máy đo hoạt động không chính xác.
Điều quan trọng là sử dụng thiết bị đúng hướng dẫn, đo vào những thời điểm phù hợp và theo dõi xu hướng thay đổi của đường huyết theo thời gian. Khi kết quả bất thường kéo dài hoặc xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ hạ hoặc tăng đường huyết, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra và tư vấn kịp thời.
Bài viết liên quan:
