I. Tìm hiểu về tiêu xương hàm trên và nguyên nhân tiêu xương
Tiêu xương hàm là một vấn đề nghiêm trọng trong nha khoa. Nó thường xảy ra khi xương hàm bị suy giảm về số lượng, chất lượng và mật độ. Đây là hiện tượng âm thầm tiến triển và thường không dễ dàng nhận thấy trong giai đoạn đầu. Một khi tình trạng tiêu xương hàm đã rõ ràng, nó sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến thẩm mỹ, chức năng ăn nhai, và sức khỏe tổng thể của bệnh nhân. Trong các nguyên nhân gây tiêu xương hàm, mất răng và viêm nha chu là hai yếu tố hàng đầu.
1. Mất răng:
Mất răng là nguyên nhân chính dẫn đến tiêu xương hàm. Xương hàm được duy trì và phát triển nhờ vào tác động kích thích từ răng trong quá trình nhai. Khi một chiếc răng bị mất, xương hàm không còn được kích thích nữa và quá trình tiêu xương bắt đầu. Theo thời gian, xương hàm sẽ dần suy giảm về mật độ và chất lượng.
Thống kê cho thấy, sau khoảng 3 tháng từ khi mất răng, xương hàm sẽ tiêu đi khoảng 25%, và sau 3 năm, con số này có thể lên đến 45-60%. Sự tiêu xương diễn ra chủ yếu tại vùng mất răng, dẫn đến sự thay đổi về hình dạng của khuôn mặt và khả năng ăn nhai.
2. Viêm nha chu:
Viêm nha chu là một tình trạng nhiễm trùng nướu nghiêm trọng và kéo dài. Nó có thể gây tổn hại không chỉ đối với nướu mà còn ảnh hưởng đến xương hàm. Các vi khuẩn tấn công vào nướu răng làm tụt nướu, hở chân răng và tiêu xương hàm. Nếu không được điều trị kịp thời, tình trạng viêm nha chu có thể dẫn đến mất răng và tiêu xương hàm nghiêm trọng.
Ngoài mất răng và viêm nha chu, các yếu tố khác như chấn thương răng, chấn thương xương hàm, mọc răng khôn, răng mọc ngầm hoặc các sai sót trong điều trị nha khoa cũng có thể dẫn đến tiêu xương hàm.
Tiêu xương hàm có thể chia thành nhiều dạng khác nhau, bao gồm:
-
Tiêu xương hàm theo chiều ngang: Là tình trạng mất đi chiều rộng của xương hàm.
-
Tiêu xương hàm theo chiều dọc: Là sự suy giảm chiều cao của xương hàm.
-
Tiêu xương khu vực xoang: Xảy ra tại vùng xoang hàm.
-
Tiêu xương toàn bộ khuôn mặt: Mất nhiều răng ở cả hai hàm.
-
Xương hàm bị hạ thấp: Xảy ra khi mất nhiều răng trong thời gian dài.
II. Ảnh hưởng do tiêu xương hàm trên:
1. Ảnh hưởng về thẩm mỹ:
Biểu hiện rõ ràng nhất của tiêu xương hàm là sự teo lại của nướu. Nếu tình trạng tiêu xương tiếp diễn, xương hàm sẽ bị thu nhỏ, khiến khuôn mặt bị biến dạng. Khuôn miệng có thể trở nên móm, da xung quanh nhăn nheo, má hóp lại, và khuôn mặt trở nên trũng, lệch. Những thay đổi này không chỉ gây ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn khiến bệnh nhân cảm thấy mất tự tin, từ đó tác động xấu đến tâm lý và chất lượng cuộc sống.
2. Ảnh hưởng đến chức năng ăn nhai:
Khi bị tiêu xương, các răng còn lại trên hàm sẽ bị xô lệch, làm mất đi khả năng ăn nhai bình thường. Đặc biệt, những răng hàm đóng vai trò quan trọng trong việc nghiền nát thức ăn sẽ bị ảnh hưởng nặng nề. Bệnh nhân sẽ gặp khó khăn trong việc ăn. Ví dụ các loại thức ăn dai, cứng, dễ bị giắt thức ăn, dẫn đến tình trạng dinh dưỡng kém và sức khỏe tổng thể giảm sút.
3. Ảnh hưởng đến khớp cắn:
Khi xương hàm bị tiêu, chiều cao xương hàm giảm đi. Nó khiến các răng còn lại di chuyển về phía khoảng trống của răng đã mất. Điều này dẫn đến tình trạng khớp cắn sai lệch, khiến bệnh nhân gặp khó khăn trong việc ăn nhai và vệ sinh răng miệng. Tình trạng sai khớp cắn không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn gây đau nhức vùng hàm và khớp.
4. Ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể:
Mất răng và tiêu xương hàm không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe miệng mà còn tác động xấu đến sức khỏe tổng thể. Bệnh nhân dễ gặp các vấn đề về tiêu hóa do không thể ăn nhai tốt. Từ đó dẫn đến tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng. Thêm vào đó, tình trạng mất răng và tiêu xương còn làm giảm sự tự tin, khiến bệnh nhân dễ bị trầm cảm và lo âu, ảnh hưởng đến tinh thần và chất lượng cuộc sống.
III. Giải pháp điều trị tiêu xương hàm trên do mất răng:
Để khắc phục tình trạng này các giải pháp điều trị như trồng răng Implant được sử dụng rộng rãi. Tuy nhiên, tùy thuộc vào mức độ tiêu xương, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp.
1. Trồng răng Implant thông thường:
Trồng răng Implant là phương pháp cấy ghép trụ Implant vào xương hàm để thay thế chân răng đã mất, sau đó phục hình răng sứ lên trên. Đây là giải pháp hiệu quả cho những bệnh nhân chưa bị tiêu xương hoặc tiêu xương ở mức độ nhẹ đến trung bình.
Trong trường hợp xương hàm không đủ mật độ để cấy ghép Implant, bác sĩ có thể thực hiện các kỹ thuật bổ sung xương như ghép xương hoặc nâng xoang để tạo ra nền tảng vững chắc cho trụ Implant. Những kỹ thuật này giúp khôi phục mật độ xương, đồng thời đảm bảo việc cấy ghép Implant được thực hiện an toàn và hiệu quả.
2. Các kỹ thuật Implant đặc biệt:
Với những bệnh nhân bị tiêu xương hàm nghiêm trọng, nơi mà chất lượng xương không đủ để thực hiện cấy ghép Implant thông thường, bác sĩ có thể chỉ định các kỹ thuật cấy ghép Implant đặc biệt. Những kỹ thuật này không chịu sự chi phối của tình trạng xương hàm và giúp đảm bảo chức năng ăn nhai và thẩm mỹ.
-
Implant cá nhân hóa: Cách tiếp cận này sử dụng khung kim loại đặc biệt. Nó được thiết kế theo giải phẫu xương hàm của bệnh nhân. Khung này được đặt dưới nướu và trên xương hàm, sau đó phục hình răng giả sẽ được gắn vào.
-
Implant xương gò má: Kỹ thuật này sử dụng trụ Implant dài được cấy vào xương gò má, theo một góc nghiêng được tính toán chính xác.
-
Implant xương bướm: Trụ Implant dài từ 15-20mm được cấy vào xương bướm, theo một góc nghiêng từ 45-55 độ. Phương pháp này thường được áp dụng cho những trường hợp tiêu xương hàm phức tạp.